Niech podróż stanie się przyjemnością!
projekt Komunikacja Lublin

Witaj na portalu Komunikacja Lublin! Znajdziesz tu informacje o naszych działaniach w ramach projektu, a także przystępną bazę wiedzy, zdjęć i ciekawostek o komunikacji miejskiej.

Na Blogu Komunikacyjnym
Facebook

PRZEJDŹ DO LITERY:

C F I L O S V


#xxxx – pojazd o numerze taborowym xxxx (może być np. #2257)

x/y – linia/brygada, zapis stosowany w celu określenia, na jakiej brygadzie danej linii jeździ dany pojazd (np. zapis 57/III oznacza trzecią brygadę na linii 57 i kursujący tam pojazd). Brygadę oznaczamy cyframi rzymskimi. Patrz „brygada”

AKL – Autobusowe Konsorcjum Lubelskie

Amfiteatr – rząd siedzeń na końcu autobusu umieszczony na podwyższeniu

Asynchroniczny napęd – układ napędzający trolejbus oparty na silniku asynchronicznym prądu przemiennego. Silnik asynchroniczny jest zasilany z falownika, który przekształca prąd stały z sieci trakcyjnej na prąd zmienny o regulowanych parametrach

Automat – autobus z automatyczną skrzynią biegów

Autonomiczny układ zasilania – układ zasilania w trolejbusie, złożony z akumulatorów lub superkondensatorów, pozwalający przejechać pewien odcinek trasy bez zasilania z trakcji. Możliwe jest też zastosowanie dodatkowej jednostki napędowej, złożonej z silnika spalinowego – patrz „duobus”

Barwy miejskie – malowanie pojazdów komunikacji miejskiej ustalone przez ZTM jako obowiązujące w mieście, czerwono – biało – zielone

Bębny – część z tyłu trolejbusu, zwijacz lin odbieraka, służy do utrzymania lin w napięciu, umożliwia zdjęcie lub założenie odbieraka na sieć

Biletomat – automat biletowy

Bocian – autobus marki Autosan

Brygada – partia, wydzielona część pojazdów. Na każdej linii jest określona ilość brygad. Każda brygada danej linii, to jeden kursujący na niej pojazd według grafiku dla swojej brygady (np. zapis 26/IV oznacza pojazd kursujący na czwartej brygadzie na linii 26). Patrz „x/y”


A F I L O S V

Ciepły guzik, ciepły przycisk, CG – przycisk do samodzielnego otwierania drzwi przez pasażerów (znajduje się zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz pojazdu, w Lublinie np. w Mercedesach Conecto G)

Cygaro – Mercedes-Benz Citaro

Dana – Jelcz M125M

Debiut liniowy pojazdu – pierwszy (od momentu produkcji lub zakupu) wyjazd na linię pojazdu komunikacji miejskiej

Dechy – deski z numerem linii i ewentualnie trasą przejazdu lub informujące o pojeździe zastępczym (patrz „pojazd zastępczy”)

Deskorolka – pojazd o długości 15 metrów (w Lublinie Neoplany N4020 i Solaris Urbino 15)

Drzwi odskoczne, odskokowe – rodzaj drzwi otwieranych na zewnątrz – odskakujące od autobusu a następnie rozsuwające się wzdłuż ściany

Drzwi obrotowo-wychylne – rodzaj drzwi otwieranych na zewnątrz za pomocą obracającej się rury (zastosowane np. w Mercedesach O405N)

Drzwi skrzydłowe – drzwi otwierane do wewnątrz (najczęściej spotykany rodzaj drzwi)

Duobus – skrzyżowanie autobusu i trolejbusu – pojazd napędzany dwoma źródłami energii: silnikiem elektrycznym pobierającym energię z sieci trakcyjnej i silnikiem spalinowym

Dwuczłonowy, dwuczęściowy pojazd – pojazd przegubowy (też: gąsienica, harmonijkowiec)

Elektrogniot – Jelcz M121E lub M121M4 (Mastero)

Empek – pojazd należący do MPK Lublin

ETZT – Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu, obchodzony od 16 do 22 września, ostatni jego dzień jest jednocześnie Europejskim Dniem bez Samochodu


A C I L O S V

Gadaczka – system głosowej zapowiedzi przystanków w pojazdach komunikacji miejskiej

Gąsienica – pojazd przegubowy, dwuczęściowy (też: pojazd dwuczłonowy, harmonijkowiec)

Gniot – Jelcz M121M

Harmonijka – drzwi otwierane do wewnątrz, składają się na 4 części (zastosowane w starego typu Ikarusach)

Harmonijkowiec – pojazd przegubowy, dwuczęściowy (też: pojazd dwuczłonowy, gąsienica)


A C F L O S V

Ikar, Ikarek – pojazd marki Ikarus

Jamnik – pojazd marki Solaris

Jednoczłonowy pojazd – autobus jednoczęściowy, ciągły (też: solo, solówka, solowy pojazd)

Kanary, kanarinios – kontrolerzy biletów

Karuzela – przestrzeń wewnątrz przegubu pojazdu

Kasacja – rozbiórka i zezłomowanie pojazdu

Kebab – Mercedes-Benz Conecto

Kieszeniowy wjazd – fragment trasy danej linii, na którym linia zbacza z trasy podstawowej, aby dotrzeć do danego punktu, a następnie wraca na trasę podstawową tą samą drogą. Zjazd kieszeniowy może dotyczyć jednego lub obu kierunków danej linii. W Lublinie najlepszym przykładem takiego rozwiązania jest zajeżdżanie linii 26, 37 i 45 w obu kierunkach na przystanek os. Widok.

Knypek – pojazd „krótki”, czyli klasy mini lub midi (patrz: mini, midi)

KM – komunikacja miejska

Koltram – tramwaj dwusystemowy, łączący w sobie właściwości pojazdu kolejowego i tramwaju, mogący poruszać się zarówno po torowiskach kolejowych jak i tramwajowych

Kratownica – metalowy szkielet autobusu lub trolejbusu. Nie obejmuje ani podwozia, ani wyposażenia wewnętrznego, ani blach pokrywających pojazd


A C F I O S V

Lewar – autobus z manualną skrzynią biegów

Malatura – sposób (wzór) malowania pojazdów

Maxi – klasa wielkości – pojazd o dużej pojemności, od 10 do 12 metrów długości

Maziak – w Lublinie trolejbus Maz 203T

MB – pojazd marki Mercedes-Benz

Mega – klasa wielkości – pojazd jedno lub dwuczłonowy o największej pojemności, zwykle ponad 15 metrów długości

Mega sztywniak – pojazd klasy mega, jednoczłonowy, zwykle 15-metrowy 3-osiowy

Merc – pojazd marki Mercedes

Midi (midi bus) – klasa wielkości – pojazd o długości od 7 do 10 metrów (w Lublinie np. Mercedes O405NK)

Midziak – pojazd klasy midi

Mini (mini bus) – klasa wielkości – pojazd o długości poniżej 7 metrów (w Lublinie np. Kapena Thesi City)

Mig – Jelcz M11

MKM – Miłośnik Komunikacji Miejskiej

MKP – Miejska Komunikacja Prywatna

Most napędowy – konstrukcja osi napędzanej, w której mechanizm napędzany umieszczony jest wewnątrz sztywnej obudowy

Mozaika – wyświetlacz mozaikowy (analogowy) autobusu/trolejbusu. Może znajdować się z przodu, z boku i z tyłu oraz w środku pojazdu (w Lublinie np. w Jelczach M121M oraz Neoplanach N4020)

MPK – Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o. w Lublinie

Neon, Neoś, Nerwoplan – pojazd marki Neoplan

Numer boczny, ewidencyjny, inwentarzowy, taborowy – numer identyfikacyjny pojazdu

– przystanek na żądanie


A C F I L S V

Obrzyn – autobus jednoczłonowy, powstały z przegubowego pozbawionego po przebudowie części znajdującej się za przegubem (w Lublinie do 2012 roku Ikarusy 280, obecnie nie ma w lubelskiej komunikacji miejskiej przedstawicieli tej grupy pojazdów)

Odbierak – element trolejbusu, służący do pobierania prądu z trakcji (też: pałąk, pantograf)

Odkurzacz – Jelcz M181M

Ogórek – Jelcz 272 MEX

Pałąk – element trolejbusu, służący do pobierania prądu z trakcji (też: odbierak, pantograf)

Pałowanie – spadnięcie odbieraków prądu w trolejbusie z przewodu jezdnego

Pantograf – element trolejbusu, służący do pobierania prądu z trakcji (też: odbierak, pałąk)

Peerka – Jelcz PR110

Pętla nawrotna – element infrastruktury drogowej lub torowej umożliwiający nawracanie pojazdów komunikacji

Pchacz – autobus dwuczłonowy z silnikiem z tyłu i napędem oś w tylnym członie

Podstawienie – przyjazd pojazdu komunikacji w określone miejsce, celem rozpoczęcia realizacji kursu lub oczekiwania na kurs

Pogot – pojazd pogotowia technicznego

Pojazd mobilny – pojazd ulokowany w strategicznym komunikacyjnie punkcie miasta, oddalonym od zajezdni, w celu możliwie szybkiego zastąpienia pojazdu, który doznał awarii/wypadku i nie może kontynuować jazdy. W trakcie dnia w różnych rejonach miasta stacjonuje kilka pojazdów mobilnych, w Lublinie są to zwykle Jelcze M121M

Pojazd niskopodłogowy (LF – Low Floor) – pojazd bez stopni wejściowych. Wysokość podłogi wynosi ok. 32-35 cm nad jezdnią (po zastosowaniu funkcji przyklęku ok. 24-28 cm.). W tych pojazdach zazwyczaj znajduje się miejsce na wózek inwalidzki. Silnik umiejscowiony może być z tyłu poziomo lub pionowo w zabudowie wieżowej – wówczas zajmuje pół tylnej ściany pojazdu

Pojazd niskowejściowy (LE – Low Entry) – pojazd, w którym aby dostać się do przestrzeni pasażerskiej trzeba pokonać jeden lub więcej stopni. Przy czym pojazd ten posiada również wejście (bądź wejścia) pozbawione stopni. Pojazd taki zazwyczaj łączy cechy pojazdu wysokopodłogowego i niskopodłogowego

Pojazd średniopodłogowy – pojazd, którego wysokość podłogi wynosi ok. 36 – 75 cm nad jezdnią. Wewnątrz znajduje się jeden lub dwa stopnie wejściowe. Silnik umieszczony jest poziomo lub pionowo, z przodu lub z tyłu

Pojazd widmo – autobus komunikacji miejskiej jadący po mieście bez oznakowań liniowych lub informacji o jeździe technicznej, awaryjnej bądź zjazdowej, nie obsługujący żadnej linii w danym momencie

Pojazd wysokopodłogowy (HF – High Floor) – pojazd którego wysokość podłogi wynosi od 76 cm wzwyż nad jezdnią. Wewnątrz znajdują się stopnie wejściowe. Silnik umieszczony jest poziomo pod podłogą lub pionowo, z przodu lub z tyłu pojazdu

Pojazd zastępczy – pojazd wjeżdżający na linię w zastępstwie innego, który nie może kontynuować jazdy z powodu np. awarii

Prywaciarz – pojazd przewoźnika prywatnego realizującego przewozy na własne ryzyko gospodarcze

Przegub(1) – konstrukcja umożliwiająca zmianę kąta wzajemnego położenia dwóch części autobusu, (2) – patrz „autobus dwuczłonowy”

Przejazdówka – bilet okresowy

Przyklęk, funkcja przyklęku – funkcja autobusu, polegająca na przechyleniu się pojazdu w prawą stronę, tak aby podłoga znajdowała się jak najbliżej krawężnika (jak najniżej). Opcja ta ma pomagać osobom niepełnosprawnym oraz osobom z wózkami dziecięcymi korzystać z komunikacji zbiorowej. (rozwiązanie to zastosowano np. w Solarisach Urbino i Trollino)

Rzeźnia – przedział pojazdu komunikacji miejskiej, gdzie znajdują się tylko miejsca stojące i przeznaczone dla wózka inwalidzkiego. Określenie wywodzi się od ścisku, jaki panuje w tej części pojazdu podczas szczytu komunikacyjnego


A C F I L O V

Sekcja A pojazdu – przedni człon autobusu przegubowego

Skakanka – Scania CN113ALB

Solar – pojazd marki Solaris

Solo, solówka, solowy pojazd – autobus jednoczęściowy, ciągły (też: jednoczłonowy pojazd)

ST – Solaris Trollino (trolejbus)

Straponten – dodatkowe, rozkładane siedzenie w pojeździe (zastosowane np. w Mercedesach O405N)

SU – Solaris Urbino

Szczytówka – linia lub brygada jeżdżąca tylko w godzinach szczytu i obsługiwana tylko przez jednego kierowcę

Szelki – odbieraki wraz z linami je trzymającymi. Patrz też „odbieraki”

Szelma – trolejbus

Takt – regularny odstęp między kursami pojazdów komunikacji

Trajtek, trajluś – trolejbus

U12/15/18 – Solaris Urbino 12/15/18

Układ promienisty – układ linii komunikacji miejskiej, w którym z jednego/kilku punktów w mieście rozchodzą się linie do wszystkich dzielnic i okolicznych miejscowości (w Lublinie przykładem takiej linii jest np. 8)

Układ średnicowy – układ linii komunikacji miejskiej, w którym linie przechodzą przez określony rejon w taki sposób, że przecinają jego centrum, mając cechy trasy przelotowej (dominujący układ w Lublinie, np. linia 26 łącząca Czuby z Czechowem przez centrum miasta)


A C F I L O S

Vecto – Jelcz M125M

Wieża – silnik typu stojącego (od podłogi do sufitu), usytuowany z tyłu pojazdu, naprzeciwko ostatnich drzwi (zastosowany np. w Solarisach Urbino i Mercedesach Conecto)

Wjazd kieszeniowy – fragment trasy danej linii, na którym linia zbacza z trasy podstawowej, aby dotrzeć do danego punktu, a następnie wraca na trasę podstawową tą samą drogą. Zjazd kieszeniowy może dotyczyć jednego lub obu kierunków danej linii. W Lublinie najlepszym przykładem takiego rozwiązania jest zajeżdżanie linii 26, 37 i 45 w obu kierunkach na przystanek os. Widok. Podobnie linia 20, której wybrane kursy zajeżdżają ulicą Główną na przystanek Fabryka Szczepionek.

Wozokilometr, wzkm – jednostka miary długości drogi wykonanej przez środki transportu (wozy) w określonym czasie (doba/miesiąc/rok). Podstawa dla ZTM do rozliczeń z przewoźnikami

Zajezdnia – obiekt budowlany – miejsce postoju, garażowania i obsługi pojazdów komunikacji miejskiej (nadmiernie mylona z pętlą – patrz „pętla”)

Zatrolejbus – autobus wykonujący zastępczo zadanie trolejbusu

Zbiorkom – komunikacja zbiorowa

Ziutek – ZIU 9UP

Zjazdówka(1) – linia zjazdowa, (2) – element sieci trakcyjnej służący do połączenia dwóch zjeżdżających się razem torów sieci trakcyjnej

Zespół przystankowy, ZP – zbiór przystanków położonych w niezbyt dużej odległości od siebie, co ułatwia przesiadki. Przystanki w obrębie jednego zespołu przystankowego maja takie same nazwy, różniące się jedynie dwucyfrowym numerem (np. KUL 01, KUL 02, KUL 03)

ZTM – Zarząd Transportu Miejskiego

 


Uwaga! Część haseł odnosi się ogólnie do komunikacji miejskiej, a część jest typowa tylko dla
lubelskiej komunikacji miejskiej. Hasła dzielą się także na: slang komunikacyjny, profesjonalne
nazewnictwo (jedno może być wyjaśniane przez drugie) oraz rozwijanie skrótów.

Jeśli Twoim zdaniem brakuje pewnego hasła, napisz do nas, postaramy się uzupełnić słownik!

 

 PRZEJDŹ DO LITERY:

A C F I L O S V

Opracował:
Maciej Mikulski

Konsultacje merytoryczne:
Jacek Pudło